حق انتفاع و تفاوت آن با اذن در انتفاع و مالکیت منفعت

در حق انتفاع، مال و منافع در مالکیت شخصی دیگر است و شخص دارای حق انتفاع، حق استفاده و بهره‌برداری از آن را دارد.

حق انتفاع چیست؟

طبق ماده ی ۴۰ قانون مدنی حق انتفاع عبارت است از حقی که به موجب ان شخص می تواند از مالی که عین ان ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند .

طبق قانون مدنی حق انتفاع به ۳ دسته تقسیم می شود:

۱ . عقد حبس عمری/رقبی /سکنی/حبس مطلق/حبس مؤبد

عمری : حق استفاده از ملک به مدت عمر خود مالک یا عمر منتفع یا شخص دیگری به منتفع واگذار می شود. از آنجا که در این عقد، مدت واگذاری و قرارداد به مدت عمر مالک یا طرف قرارداد یا شخص دیگری بیرون از قرارداد است، به این قرارداد، عمری گفته می‌شود.

رُقبی: اگر مدت حق انتفاع معین باشد، به این حق انتفاع رقبی گفته می‌شود.

سُکنی: اگر حق انتفاع در مورد سکونت در مسکنی باشد، حق سکنی نامیده می‌شود.

حبس مطلق: اگر حق انتفاع به طور مطلق و بدون قید مدت به کسی داده شود، آن را حبس مطلق می‌گویند و این حق تا فوت مالک خواهد بود. مگر این که مالک قبل از فوت خود رجوع کند. بنابراین در این نوع از حق انتفاع برخلاف اقسام دیگر، مالک حق رجوع دارد و همواره می‌تواند قرارداد حق انتفاع را بر هم بزند.

حبس مؤبد: قرارداد حق انتفاع به طور نامحدود و همیشگی است و اگر به امور عام‌المنفعه و خیریه اختصاص داده شده باشد، تابع احکام وقف خواهد بود.

۲ . حق انتفاع از مباحات

طبق ماده ی ۹۲ قانون مدنی هرکسی می تواند با رعایت قوانین و نظامات راجعه به هر یک از مباحات، از آنها استفاده نماید.

۳ . وقف

موضوع حق انتفاع باید مالی باشد که استفاده از آن موجب از بین رفتن خود مال و عین آن نباشد.

تفاوت حق انتفاع با اذن در انتفاع

انتفاع غالبا به دو صورت ایجاد می شود: یا حق انتفاع داده می شود یا اذن در انتفاع داده می شود .

تفاوت این دو نهاد به این شرح است که:

۱ . ایجاد حق انتفاع در اثر قرارداد میان مالک و صاحب حق برقرار می شود که به ان عقد موجد حق انتفاع می گویند اما اذن در انتفاع ایقاع محسوب می شود .

۲ . اذن در انتفاع فقط موجب اباحه ی انتفاع می شود نه حق انتفاع یعنی حقی ایجاد نمی کند .

۳ . اذن در انتفاع یک ایقاع است اما حق انتفاع به واسطه ی یک عقد ایجاد می شود به نام عقد حبس .

۴ . اذن در انتفاع از سوی مالک قابل رجوع است مگر انکه مالک حق رجوع را به نحوی از خود ساقط کرده باشد اما حق انتفاع به جز در حبس مطلق از سوی مالک قابل رجوع نمی باشد. مواد ۴۴ و ۱۰۸ قانون مدنی بیانگر این نکته است .

۵ . اگر دارنده ی حق انتفاع فوت شود، آن حق به وراث او می رسد اما اذن در انتفاع قائم به شخص است و اگر شخص ماذون فوت گردد، اذن ساقط می شود .

۶ . در صورت انتقال مال مورد حق انتفاع این حق به قوت خود باقی می ماند ولی در صورت انتقال ملکی که نسبت به آن اذن در انتفاع داده شده است، به دلیل آنکه مالک جدید اذن در انتفاع نداده است، اذن ساقط می شود .

۷ . اگر شخصی که به دیگران حق انتفاع واگذار کرده است، فوت شود حق انتفاع واگذار شده توسط او هم چنان به قوت خود باقی خواهد ماند؛ مگر در برخی موارد خاصی که حق انتفاع واگذار شده، به مدت عمر مالک است یا در حبس مطلق. اما اگر شخصی که به دیگران صرفا اذن در انتفاع داده است فوت شود، این اذن در انتفاع زایل می شود.

تفاوت حق انتفاع با مالکیت منفعت

۱ . در اجاره منفعت در ملک صاحب ان به وجود می آید ولی در حق انتفاع منفعت به مالک مال تعلق دارد و در ملک اوست و صاحب حق انتفاع فقط می تواند از آن منتفع شود.

۲ . مالک منفعت اصولا حق استفاده از تمام امتیازات مالکیت را دارد ولی صاحب حق انتفاع فقط حق بهره برداری و استعمال را دارد. مثلا حق اجاره دادن مال مورد انتفاع را نخواهد داشت.

۳ . حق انتفاع ضعیف تر از مالکیت منافع است.

۴ . در مالکیت منافع دو مالک وجود دارد. مالک عین مال و مالک منافع ولی در حق انتفاع چنین مالکیتی وجود ندارد و شخص منتفع فقط حق بهره برداری دارد و نه حق مالکیت.

http://dadfaranrahnama.com/?p=2368

لینک کوتاه

شاید این مطالب را نیز بپسندید:

تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل موضوع، سبب و متعهد تعهد

تبدیل تعهد چیست؟

انتخاب دادگاه حقوقی یا کیفری؟

ماهیت قرارداد اجاره

مال منقول و غیر منقول چیست و اهمیت آن چیست؟

اهمیت بیمه و انواع آن

۰ پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *